Winter 2013

‘TenCate voor BASF vanzelfsprekende keuze’

BASF, Owens Corning en TenCate richten zich gezamenlijk op grootschalige toepassing van thermoplastisch composieten in de automobielindustrie. Autoproducenten hebben steeds meer belangstelling voor industriële toepassingen van lichte, sterke, energie-efficiënte en schonere oplossingen, zoals composieten. De partners zijn complementair in kennis, materialen en technologie. ‘Het is een toonbeeld van industriële samenwerking.’

De businessunit Automotive Composites ontwikkelt en produceert geavanceerde composietmaterialen, verbindingen en systemen voor de automotivesector en andere industriële toepassingen. In het streven naar meer samenwerking binnen de waardeketen kwamen onder meer twee partnerschappen tot stand. Het zijn het European Thermoplastic Automotive Composites (eTAC) consortium en de strategische alliantie met BASF (Duitsland) en Owens Corning (Ohio, VS). TenCate Advanced Composites brengt haar expertise in de thermoplastische composietenproductie in. De bijdrage van BASF bestaat uit haar kennis van de productie en formulering van thermoplastische harsen. Owens Corning levert de technologie om weefsels en glasvezelversterkte oplossingen te ontwikkelen.

4 composites view basf

De hoofdvestiging van de BASF Group staat in Ludwigshafen aan de Rijn. Met meer dan 160 chemische productiebedrijven, honderden laboratoria, pilot plants, werkplaatsen en kantoren is dit het grootste industriecomplex in Europe (foto: BASF)


Samenwerking in de waardeketen is om twee redenen noodzakelijk. Niet alleen om geautomatiseerde procestechnologieëen te ontwikkelen en in deze industrie te introduceren, ook om de standaard te zetten in nieuwe materialen. Doel is optimale oplossingen te ontwikkelen in thermoplastisch composieten voor massaproductie in de automotive. Er is een sterk groeiende vraag naar lichtgewicht oplossingen. Composieten dragen bij aan gewichtsbesparing van voertuigen en daardoor aan vermindering van de CO2-uitstoot.

4 composites JD Brand
Johann-Diedrich Brand, Vice-President Marketing Engineering Plastics Europe


BASF is een der grootste chemieconcerns ter wereld. De onderneming is bovendien een van de grootste toeleveranciers van chemicaliën voor de mondiale automobielindustrie. De productportfolio varieert van additieven voor brandstoffen tot coatings en kunststoffen – om er maar enkele te noemen.

De keus van BASF om met TenCate in zee te gaan, beschouwt Johann-Diedrich Brand (marketingdirecteur Engineering Plastics Europa) als vanzelfsprekend. ‘We zijn beide wereldmarktleider: BASF als leverancier aan de auto-industrie, TenCate in thermoplastisch composietmateriaal. TenCate heeft de veeleisende vliegtuigmarkt goed bediend. Ze heeft er een leidende rol en decennialange ervaring en heeft daarmee alles in huis om de automobielindustrie te bedienen. De materiaalexpertise van BASF en de productie-expertise van TenCate komen hier samen. We zijn complementair in kennis en technologie. Samen hebben we een geweldig aanbod. Samen kunnen we zo snel mogelijk concurrerende oplossingen aanbieden. Geen concurrent heeft die mogelijkheid. Het is een excellente samenwerking en een toonbeeld van industriële samenwerking, ook voor andere bedrijfstakken.’

De EU heeft zich ertoe verplicht om de CO2-emissie in 2020 te verlagen tot 20% van de uitstoot in 1990. In 2013 wil de EU een drempel van 95 gram CO2 per kilometer voor personenauto’s voor het gemiddelde wagenpark van een OEM. De emissienormen vergroten de behoefte aan lichtere voertuigen, zonder dat dit ten koste gaat van hun eigenschappen. De oplossing:  efficiëntere motoren, schonere brandstof en een lager voertuiggewicht. Vezelversterkte composieten zijn 30 tot 50% lichter dan metalen onderdelen. Thermoplastisch composieten zijn bovendien geschikt voor serieproductie met grote volumes; ze bieden veel ontwerpvrijheid en zijn recyclebaar.

4 composites engine mounts
De eerste kunststof motorondersteuning die Daimler gebruikt, is 30% lichter en aanmerkelijk stiller dan haar aluminium voorganger en verlengt de levensduur van de motorsteunen. Dit onderdeel wordt toegepast in de nieuwe Mercedes GL-klasse van Daimler en is gemaakt van Ultramid® A3WG10 CR van BASF (foto: BASF SE)


Dat sluit aan bij de groeiende behoefte aan mobiliteit op maat. Er worden nieuwe eisen gesteld aan de flexibiliteit van design en productiemethoden. Thermoset composieten worden voornamelijk toegepast in kleine series sport- en luxewagens. De auto-industrie is evenwel op grote aantallen gericht en kent hogere  productiesnelheden. ‘Wij moeten aantonen dat onze oplossingen beter en efficiënter zijn dan metalen als aluminium. Qua designvrijheid en integratie van functionaliteiten zijn composietoplossingen concurrerend. Daar kunnen we een grote slag maken.’

Ontwikkelactiviteiten
Gezamenlijk ontwikkelen de drie partners de materialen en technologie om die relatief nieuwe klasse materialen toe te passen. Zo ontwikkelt TenCate Automotive Composites een aantal materialen die BASF als systeemoplossing met engineering en overmoulding polymeren gaat verkopen.

Die ontwikkelactiviteiten vergen gedegen kennis van de eigenschappen van de materialen en… van flinke investeringen. Met 2020 in het vizier dringt de tijd: een nieuwe auto op de weg brengen vergt vier tot vijf jaar ontwikkeling. Nieuwe technologieën implementeren in massaproductie kost nog meer tijd. Samenwerking is dus noodzakelijk. ‘Om in een nieuwe industrie een nieuw technologiepakket te introduceren, lukt niet alleen. Het is een revolutie. Dat moeten we doen door onze sterkten te combineren. Onze alliantie is uniek. Het zijn alledrie mondiale ondernemingen. De culturele verschillen werken eerder bevruchtend dan remmend, want de automobielindustrie is een wereldmarkt.’

4 composites ultracom
In oktober 2013 introduceerde BASF een geïntegreerd pakket producten en oplossingen met als merknaam Ultracom™. Materiaalontwikkeling, productietechnologie van structuurdelen en designcapaciteiten komen hierbij samen. De systeemoplossing bestaat uit producten en diensten: continu-vezelversterkte laminaten, overmoulding compounds en engineeringkennis (vooral part design). Het gaat om thermoplastisch laminaat en UD-tape uit de TenCate-bedrijven in Nijverdal respectievelijk Burlington (Canada).


Acceptatie van thermoplasten
Wat de acceptatie van thermoplasten betreft, maakt Johann-Diedrich Brand zich geen zorgen. Autoproducenten tonen steeds meer interesse in automotivetoepassingen van lichte, sterke, energie-efficiënte en schonere oplossingen, zoals composieten. ‘Composieten hebben in het luxe sportsegment een uitstekende reputatie en worden in de regel met hightech geassocieerd.’ Acceptatie door de consumenten is evenmin een issue. Vliegtuigen gingen auto’s voor met de toepassing van composieten. ‘Men zal het niet opmerken. Het gaat veel meer om de eigenschappen van het materiaal. In de toekomst zullen we materialen steeds meer daar inbrengen waar ze het beste presteren.’

Blue fabric (Tecawork Blue 65287)