Winter 2015

De snelle aanwas en verplaatsing van slib stellen de beheerders van ondiepe veenplassen voor een probleem. Onderhoud is kostbaar, het effect ervan tijdelijk. Daarbij heeft slib een negatief effect op het oppervlaktewater. Tauw ontwikkelde daarom samen met TenCate Geosynthetics en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier de slibremmer met geotextiel en TenCate Geotube®. Het Wormer- en Jisperveld fungeerde als pilotproject. Resultaat: een hogere waterkwaliteit tegen lagere onderhoudskosten. 

Het Wormer- en Jisperveld is een van de belangrijkste weidevogelgebieden in Nederland en met 2.000 ha het grootste aaneengesloten veenweidegebied van West-Europa. De ondiepe veenplassen in het Wormer- en Jisperveld zijn troebel. Licht bereikt de waterbodem nauwelijks, waardoor waterplanten niet kunnen groeien en algen de overhand krijgen. De geringste waterbewegingen brengen grote hoeveelheid slib in beweging. Door de verzoeting van het systeem en de blootstelling aan zuurstof ‘verbrandt’ het veen. Oevers kalven daardoor af en de bodem daalt. Het verbrande veen komt als bagger in het water. 

geosynthetics tauw wormer jisperveld 5421 

Mettertijd zijn al diverse maatregelen genomen voor een betere waterkwaliteit, maar met een beperkt en tijdelijk resultaat. Natuurwaarden en wet- en regelgeving staan conventioneel baggeren in de weg. Verwerkingslocaties liggen op steeds grotere afstand van het werk, waardoor de inrichting van opslagdepots meer tijd en geld kost.

geosynthetics slibremmer 109 jpschilder

Om dit probleem het hoofd te kunnen bieden, heeft Tauw samen met TenCate Geosynthetics en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier de slibremmer en de baggerbuffer ontwikkeld. De slibremmer bestaat uit een scherm van uv-bestendig geotextiel dat deels boven het water uitkomt en op de bodem is verankerd met een met zand gevulde container (TenCate Geotube® technologie). Het weefsel is vervaardigd door TenCate Geosynthetics in  Nijverdal, de non-woven in de vestiging in Linz (Oostenrijk). Het drijvermateriaal is gemaakt bij TenCate in Maleisië. De vestiging in Almelo confectioneerde dit samengestelde product. 

geosynthetics slibremmer nieuw

In januari 2014 werd in een grote veenplas in het Wormer- en Jisperveld de slibremmer geplaatst. Dat gebeurde snel en tegen lage kosten. In totaal zijn vier elementen van elk 25 meter geïnstalleerd. Eén element is daarbij voorzien van een 10 meter lange ‘vogelsteiger’. Bijna twee jaar nadien heeft de wetlandwacht inmiddels verschillende beschermde vogelsoorten aangetroffen die neerstrijken op de slibremmer om uit te rusten. Daarnaast heeft zich een bijzondere plantengemeenschap boven op de slibremmer ontwikkeld. Waterkwaliteit, natuur, recreatie en onderhoudsvriendelijkheid komen dus in deze duurzame oplossing samen.

geosynthetics baggerbuffer

Op de baggerbuffer heeft zich een bijzondere plantengemeenschap ontwikkeld

Op basis van het slibremmer-concept heeft Tauw samen met TenCate Geosynthetics de baggerbuffer ontwikkeld. De baggerbuffer biedt een robuuste, duurzame en natuurvriendelijke oplossing voor de sanering van waterbodems. Het is een keerconstructie, bestaande uit met zand of slib gevulde TenCate Geotube®-eenheden en een drijver. Hierachter, onder water, wordt het gebaggerde slib opgeslagen. De gehele constructie wordt aan land opgebouwd en ingevaren met pontons. De opening ligt tegen de oever. Eenmaal op zijn plaats zorgt de baggerbuffer voor slibberging, landaanwinning en oeverbescherming. Ook wordt de stroming gedempt. Daardoor is er minder windwerking, golfslag en werveling van bagger. Je kunt de baggerbuffer laten begroeien of net onder de waterspiegel houden. Het water wordt rustiger en helderder. Flora en fauna krijgen nieuwe kansen. 

Omdat men in baggerbuffers kleine hoeveelheden bagger kan bufferen, wordt bespaard op kosten voor het transport naar elders gelegen, grote baggerdepots.

In opdracht van de Duurzaamheidscommissie van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft Tauw in 2013 in een van de drie grote plassen van het Wormer- en Jisperveld een pilot uitgevoerd met de baggerbuffer. In totaal is circa 500 m3 slib in de Baggerbuffer opgesloten en bezonken. Het aangebrachte slib stabiliseerde zich snel. Binnen enkele weken verscheen de eerste vegetatie en maakten watervogels gebruik van de moeraszone die was ontstaan. 

Blue fabric (Tecawork Blue 65287)