Najaar 2016

Het water staat de bewoners van tal van zogeheten kleine eiland-ontwikkelingsstaten (small island developing states, SIDS) aan de lippen – figuurlijk. Worden de sombere verwachtingen inzake de stijging van de zeespiegel bewaarheid, dan is dat over enkele decennia ook letterlijk het geval. Op een aantal plaatsen zijn ter bescherming al geosynthetics aangebracht.

Onder de SIDS vallen onder andere de Malediven en de eilanden in het Caraïbisch gebied en de Pacific. Bewoners van eilanden in het Caraïbisch gebied zien delen van kusten langzaam verdwijnen en visvoorraden slinken. Het is juist de kustzone waar de bevolking, visserij en toerisme geconcentreerd zijn.

3 disappearing islands gan mark hodson
Naar verwachting stijgt de zeespiegel in de Caraïben tussen nu en 2100 met ten minste 1 en mogelijk 6 meter (foto: Mark Hodson)

De Malediven zijn echter ook het laagstgelegen land ter wereld: ruim 80% van de koraaleilanden ligt minder dan een meter boven de zeespiegel. De eilanden samen gemiddeld niet meer dan 1,5 meter. De stijging van de zeespiegel vormt dus een reële dreiging.

3 disappearing islands gan geotube
Langs de westkust van Gan (Addu-atol) zijn zandkleurige eenheden TenCate Geotube® aangebracht voor bescherming en ophoging van het strand
. Het Addu-atol is het grootste koraalrif van het land. 

Bij enkele stranden van het Ari-atol is TenCate Geobag® toegepast voor bescherming tegen erosie. Voor deze oplossing is gekozen omdat de buisvormige en zakvormige, uv-bestendige containers eenvoudig met ter plaatse aanwezig zand zijn te vullen en af te sluiten. Kiezen voor gesteente of andere materialen brengt te hoge transportkosten met zich mee. 

disappearing islands shoreline
Grafische voorstelling van de kust van een SIDS

Ook Aruba en Curaçao, onderdeel van het Nederlandse Koninkrijk, ondervinden serieuze bedreiging van de stijging van de zeespiegel. Volgens Mike Eman, premier van Aruba en voorzitter van de SIDS, worden 52 van de eilanden die bij de groep zijn aangesloten direct bedreigd. ‘Voor sommige is dat heel acuut en is het zelfs levensbedreigend’, aldus de premier. ‘In Aruba gaat het vooral om het kustgebied, waar wij achtduizend hotelkamers hebben. Deze hotels staan op een kustlijn die maar één meter boven de zee uitsteekt. Samen vormen die 80% van onze economie.’

stadia kust eiland
Grafische voorstelling met en zonder toepassing van TenCate Geotube®


‘De Malediven zijn een van de kleine eiland-ontwikkelingsstaten’, verklaarde president Maumoon Abdul Gayoom al tijdens de klimaatconferentie in Kyoto (1997). ‘Wij verkeren niet in de positie dat we de loop van de ontwikkelingen in de wereld kunnen beïnvloeden. Wat u hier wel of niet doet, is echter wel van grote invloed op het lot van mijn landgenoten. Het kan zelfs de loop van de wereldgeschiedenis veranderen.’ 

Waar de zeespiegelstijging in Aruba een bedreiging is voor de economie, is het op andere eilanden volgens Eman een kwestie van leven of dood. ‘Op sommige Pacific-eilanden gaat volgens de voorspellingen al in de komende tien jaar de zee boven het landsniveau uitkomen. Daarom praten de mensen er over verhuizen naar andere landen. Zo erg is het.’ Zijn noodkreet haakt aan bij berichtgeving door het UNDP, de ontwikkelingshulporganisatie van de Verenigde Naties. Zij verwacht zelfs een groei van het aantal klimaatvluchtelingen.

Blue fabric (Tecawork Blue 65287)