Risicomanagement

Risico’s zijn inherent aan ondernemen. TenCate streeft ernaar deze risico’s zo vroeg mogelijk te identificeren en beheersen. Daartoe zijn risicobeheersingsmodellen ontwikkeld, die regelmatig worden geactualiseerd door en besproken met het groepsmanagement. De risicobereidheid van TenCate, de belangrijkste risico’s en de daarop van toepassing zijnde risicobeheersingsmodellen worden hieronder per categorie in het kort beschreven. Voor de volledige beschrijving van het risicomanagement wordt verwezen naar de website van TenCate (www.tencate.com).

Inzichten in de risicobereidheid en bijbehorende grenzen van TenCate zijn besproken met het management. Grenzen worden bepaald door de strategie, gedragscode, bedrijfswaarden, autorisatieschema’s, procedures en directiereglementen. De risicobereidheid verschilt per risicocategorie. Het risicomanagement maakt deel uit van het overleg met de financiële commissie van de raad van commissarissen.

STRATEGISCHE EN MARKTRISICO’S

Voor de vaststelling van strategische en marktrisico’s hanteert TenCate haar businessmodel van waardeketenmanagement op basis van de vier hoekstenen. Dit stelt TenCate in staat op overzichtelijke wijze de strategische positie van een bedrijfsonderdeel te begrijpen en op grond daarvan bij te sturen.

TenCate is bereid om aanzienlijke maar afgewogen risico’s te nemen om de door haar gestelde kwalitatieve strategische doelen te bereiken. Geïdentificeerde strategische risico’s hebben betrekking op:

  • Beperking van overheidsuitgaven
  • Verslechterende economische en politieke omstandigheden
  • Technologische ontwikkelingen
  • Beschikbaarheid en prijsfluctuatie van grondstoffen.

Het niveau van overheidsuitgaven vormt de grootste risicofactor bij de vraag naar producten van TenCate. Ook in de industriële markt kan sprake zijn van een beperkte groep van afnemers. In diverse marktgroepen worden producten ontwikkeld voor de aanpalende markten, waardoor de afhankelijkheid van overheidsbudgetten en dominante afnemers wordt verminderd. Door flexibiliteit in kostenstructuren is het tot op zekere hoogte mogelijk de gevolgen van eventuele vraagvermindering te compenseren. In 2015 werd TenCate nog steeds geconfronteerd met relatief lage bestedingen in de defensiesector.

Resultaten uit ontwikkelingsuitgaven zijn nooit gegarandeerd. Desalniettemin worden belangrijke bedragen besteed aan onderzoek en ontwikkeling, omdat de toekomst van TenCate als materiaaltechnologieconcern afhangt van technologische vooruitgang. Op grond van het TenCate businessmodel en de SWOT-analyses worden met het management maatregelen afgesproken die moeten leiden tot het vroegtijdig herkennen van kansen en die de risico’s van onderzoek en ontwikkeling beperken. TenCate participeert in diverse innovatie- en kennisnetwerken. In 2015 is er voor € 21,3 miljoen (2014: € 26,9 miljoen) aan onderzoeks- en ontwikkelingskosten ten laste van het resultaat gebracht.

Een beperkt aantal grondstoffen bepaalt een groot deel van het materiaalverbruik van de marktgroepen binnen TenCate. De prijzen op de grondstoffenmarkten kunnen sterk fluctueren. In 2015 was dit met name het geval in de sector Geosynthetics & Grass. De prijsstijgingen kunnen niet altijd of slechts met vertraging worden doorberekend. Voor sommige materialen zijn schaarstesituaties of een afhankelijkheid van één leverancier mogelijk. In die gevallen ontstaan risico’s van beschikbaarheid of onevenredige prijsverhogingen. TenCate streeft ernaar deze afhankelijkheid te verminderen door het opnemen van alternatieven.

OPERATIONELE RISICO’S

Ten aanzien van operationele risico’s heeft TenCate een zeer lage risicobereidheid. Het is de doelstelling van TenCate om de impact van onverwachte operationele problemen te minimaliseren. Geïdentificeerde operationele risico’s hebben betrekking op:

  • Continuïteit van productie
  • Productaansprakelijkheid
  • Behoud van kennis en vaardigheden
  • License to operate
  • IT-betrouwbaarheid en -continuïteit.

Het is van vitaal belang dat TenCate beschikt over veilige productielocaties. Daarmee wordt de bedrijfscontinuïteit gewaarborgd en kan uitval van productiecapaciteit worden voorkomen. Tegelijkertijd kan TenCate zich als betrouwbare leverancier en afnemer handhaven.

Veiligheidsaspecten betreffen met name risico op brand, explosie en natuurgeweld, zoals een overstroming, aardbeving of storm. Samen met verzekeraar FM Global voert corporate riskmanagement jaarlijks wereldwijd periodieke controles uit op productielocaties van alle marktgroepen.

Daarnaast richt corporate riskmanagement zich op tal van onderwerpen die raken aan de aansprakelijkheid van de onderneming, waaronder productaansprakelijkheid en dekking door middel van verzekeringen.

TenCate kent verschillende productieprocessen op een kleine tot middelgrote schaal. Incidenten in de productie zijn nooit uit te sluiten. Deze kunnen aanleiding geven tot kwaliteitsverlies van eindproducten, claims van afnemers of zelfs tot tijdelijke discontinuïteit van het productieproces. TenCate voert een preventieve controle op haar producten en vrijwel alle bedrijven zijn ISO-gecertificeerd. Beheersing van de productieprocessen en het kwaliteitsbeheer zijn belangrijke prioriteiten ter voorkoming van productclaims. De voorziening voor claims en garanties bedraagt ultimo 2015 € 4,0 miljoen.

Binnen het personeelsbeleid van TenCate speelt de ontwikkeling van technische en managementcompetenties een belangrijke rol. Daarmee worden de kwaliteit van de producten en de continuïteit van de productieprocessen bewaakt.

De ‘license to operate’ van de diverse TenCate bedrijven hangt af van het nauwkeurig volgen van lokale voorschriften en het opereren binnen lokaal geldende normen van goed ondernemerschap. Zowel de holding als directies van werkmaatschappijen voeren periodieke controles uit en nemen maatregelen om milieurisico’s te vermijden. Als onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen wordt het gebruik van fossiele brandstoffen, energie, water en afval gekwantificeerd en waar mogelijk gereduceerd.

Verstoringen van IT-systemen kunnen een inbreuk op de bedrijfsprocessen veroorzaken. Door procedures voor informatiebeveiliging en uitwijk worden de risico’s zoveel mogelijk beperkt. De werking daarvan wordt periodiek zowel intern als extern getoetst. Het beleid is om de diversiteit in ERP-systemen verder terug te brengen. In 2015 is bij het onderdeel Grass in Nederland het bestaande systeem vervangen door een nieuw ERP-systeem. Uit het oogpunt van kosten en risicobeheersing wordt het beheer van IT-systemen in beginsel centraal uitgevoerd in shared service centers.

COMPLIANCERISICO’S

Ten aanzien van compliancerisico’s geldt bij TenCate een zero-tolerance beleid. Geïdentificeerde compliancerisico’s hebben betrekking op:

  • Bedrijfsethiek
  • Wet- en regelgeving
  • Intellectueel eigendom.

De normen en waarden van TenCate zijn vastgelegd in de gedragscode en corporate waarden (10Cate). Een klokkenluidersregeling en een klachtenreglement stellen medewerkers in staat de ondernemingsleiding te informeren over ongewenste situaties. Tevens zijn een centrale compliance officer en een vertrouwenspersoon aangewezen en is het reglement Voorwetenschap van kracht, waaraan het management zich jaarlijks moet conformeren.

Alle managers en controllers tekenen jaarlijks een verklaring van naleving van de richtlijnen inzake de financiële rapportage en interne controle (‘letter of representation’).
TenCate is betrokken bij enkele juridische procedures, voortvloeiend uit de normale bedrijfsvoering. De uitkomst van deze procedures is van nature onzeker. De voortgang van deze procedures wordt voortdurend bewaakt. Tweemaal per jaar wordt in de financiële commissie van de raad van commissarissen een samenvatting besproken. De juridische procedures hebben, buiten reguliere advocaatkosten, voor TenCate niet tot materiële financiële impact geleid in 2015.

De ontwikkeling van nieuwe producten brengt het risico van inbreuk op intellectueel-eigendomsrechten met zich mee. Belangrijke octrooien en innovaties worden zoveel mogelijk vastgelegd om risico’s van inbreuk te mitigeren. Mogelijke inbreuken worden onderzocht.

FINANCIËLE RISICO’S

Met betrekking tot financiële risico’s heeft TenCate een lage risicobereidheid. De risico’s met betrekking tot liquiditeit, krediet, rente en valuta en de bijbehorende risicobereidheid worden in toelichting 53 van de jaarrekening in meer detail beschreven. Geïdentificeerde financiële risico’s hebben betrekking op:

  • Beschikbaarheid van financiering
  • Impairment
  • Fluctuaties in rentepercentages en wisselkoersen
  • Kredietrisico tegenpartijen, waaronder afnemers.

De financiering van de onderneming is gecentraliseerd via corporate treasury. De belangrijkste financieringsbron is de gesyndiceerde lening. De faciliteit bedraagt per 31 december 2015 € 339,3 miljoen. Van deze faciliteit was op 31 december 2015 € 198,5 miljoen opgenomen.

De belangrijkste voorwaarde van de kredietfaciliteit per ultimo 2015 betreft de nettoschuld / EBITDA-ratio. Gelet op het specifieke seizoenspatroon in de financieringsbehoefte van TenCate zijn per kwartaal verschillende nettoschuld / EBITDA-ratio’s overeengekomen.

Als gevolg van het bod op de uitstaande aandelen TenCate door Tennessee Acquisition BV is per 29 januari 2016 de bestaande faciliteit afgelost en vervangen door een faciliteit verstrekt door Tennessee Acquisition BV. Voor een toelichting inzake deze faciliteit zoals verstrekt door Tennessee Acquisition BV wordt verwezen naar ‘Gebeurtenissen na balansdatum’ op pagina 111.

Ten minste eenmaal per jaar vindt een impairmenttest plaats. Deze wordt besproken met de raad van commissarissen en met de externe accountant. Voor een uitgebreide toelichting op de impairmenttest wordt verwezen naar toelichting 39.2.

Het risico van een rentestijging wordt stapsgewijs afgedekt voor de eerstvolgende jaren. Inzake valuta’s heeft TenCate een afdekkingsbeleid waarbij de belangrijkste risico’s worden afgedekt voor ten minste het lopende kalenderjaar. Zoveel mogelijk worden valutaposities intern binnen de onderneming afgedekt. Indien er een resterend risico bestaat wordt dit afgedekt in overeenstemming met het vastgestelde beleid.

Het kredietrisico van individuele afnemers wordt centraal bewaakt en is deels verzekerd.

EVALUATIE

De raad van bestuur is van oordeel dat:

  • De risicobeheersings- en controlesystemen een redelijke mate van zekerheid geven dat de financiële verslaggeving geen onjuistheden van materieel belang bevat
  • De risicobeheersings- en controlesystemen in het verslagjaar naar behoren hebben gewerkt
  • Er geen indicaties zijn dat de risicobeheersings- en controlesystemen in het lopende jaar niet naar behoren zullen werken.

Hoe goed de interne risicobeheersings- en controlesystemen ook zijn opgezet, ze kunnen nooit absolute zekerheid bieden dat doelstellingen op het gebied van strategie, operatie, berichtgeving en naleving van wetten en regels altijd zullen worden bereikt. TenCate realiseert zich bij het nemen van beslissingen dat:

  • Menselijke beoordelingsfouten kunnen optreden
  • Er steeds kosten-batenafwegingen worden gemaakt bij het aanvaarden van risico’s en het treffen van beheersingsmaatregelen
  • Menselijk falen en zelfs simpele fouten of vergissingen grote gevolgen kunnen hebben
  • Samenspanning van functionarissen kan leiden tot het omzeilen van interne controlemaatregelen
  • Het management van onderdelen van de onderneming met de raad van bestuur gemaakte afspraken (tijdelijk) kan negeren.
Blue fabric (Tecawork Blue 65287)